مؤلف: مصطفی وزیری … مترجم: حامد علیاری
Mostafa Vaziri translated by Hamed Aliari
«بهشیوهای پیشگامانه، این کتاب به تحلیلِ موضوعی مهم میپردازد که عمدتاً نادیده انگاشته شده است: یعنی تعاملاتِ آیینِ بودا با فلاتِ ایران در دورانِ پیشا و پسااسلامی. اثرِ پیشِرو خوانشی با رویکردِ چالشبرانگیز و اصیل است که برای علاقهمندان به آیینِ بودا، تصوّف و شکلگیریِ فرهنگ و شمایلنگاریِ ایرانی یک ضرورت بهشمار میرود.»
دنیس هِرمان، پژوهشگرِ ارشدِ مرکزِ ملّیِ پژوهشهای علمی، پاریس
«آیینِ بودا در ایران از دکتر وزیری شاهکاریست که به موضوعی سابقاً بِکر میپردازد. فصولِ مربوط به «قدمگاه» و «گنبد» حاویِ بسیاری از نظراتِ نو و روشنگر است. کتابِ مزبور جوانبِ متعدّدِ تفکّر و سنّتِ بودایی در ایران را از دورانِ اسلامی و پیشااسلامی شناسایی میکند. مواجهۀ مؤلّف با تعاملاتِ بینِ آیینِ بودا، دینِ زرتشت، مانویّت و اسلام از جذّابیتِ ویژهای برخوردار است و بینشِ وی نسبتبه ابعادِ مختلفِ موضوع را آشکار می سازد.»
فتحالله مجتبایی، هندشناس و مورّخِ ادیان
«برخوردِ مصطفی وزیری با آیینِ بودا در ایران جامعترین نمونهایست که من تابهحال دیدهام. این اثر چندبُعدی و پیرانگر است و جاییکه شواهد فرعی و بهحاشیهراندهشدهاند، مؤلف بدان اذعان میکند. مهمترین بارزۀ اثر در رویکردِ انسانشناختیِ آن نهفته است که موضوعِ مدّنظر را بهمثابۀ تعاملِ فرهنگیِ دوسویه در بوتۀ بررسی قرار میدهد.»
مایکِل جی. مورونی، استادِ تاریخِ خاورِ نزدیک، دانشگاهِ کالیفرنیا، لُسآنجلس
«آیینِ بودا در ایران نخستین اثرِ دانشورانه دربارۀ موضوعیست که به ژرفای آن پرداخته میشود. بهلطفِ پژوهشِ کوشای وزیری، نورِ شناخت بر این عرصۀ دانشپژوهیِ بسیار نادیدهانگاشتهشده تابانده شده است.»
مهدی امینرضوی، استادِ فلسفۀ دین و مدیرِ مرکزِ مطالعاتِ آسیایِ کورت لایدِکِر، دانشگاهِ مِری واشنگتن، ویرجینیا
چکیده کتاب
با کاوش دربابِ تعاملاتِ جهانِ بودایی با فرهنگهایِ غالبِ ایران در دورانِ پیشا و پسااسلامی، این کتاب نشان میدهد که آثار و تأثیراتِ متقابلِ آیینِ بودا فرهنگِ مادّی و معنویِ ایران را حتّی پساز زدوده شدنِ لفظِ «آیینِ بودا» از زبانِ ادبی و عامیانۀ منطقه به موقعیّتِ کنونی رساندهاند. درمسیرِ تاریخِ خویش، بهواسطۀ مرزهای بازِ شرقِ ایران و خلیجفارس با مناطقِ بودایی و درهمآمیزیِ متعاقبِ دو جهان، فرهنگِ ایرانی نظامِ هنر، شمایلنگاری، نمادگراییِ مذهبی، ادبیّات و زُهدگراییِ بودایی را اقتباس و در خود جذب نمود.
فصل های منتخب کتاب
قدمگاه (ردّپاهای مقدّس) و غارهای صومعه مانند در ایران