ایران بهمثابۀ ملّتِ خیالی: برساختِ هویّتِ ملّی
مؤلف: مصطفی وزیری … مترجم: حامد علیاری
Mostafa Vaziri translated by Hamed Aliari
«کتابِ مصطفی وزیری پژوهشِ انتقادیِ جسورانهایست دربارۀ اینکه چگونه ملّیگراییِ ایرانی، فینفسه عمیقاً متأثر از دانشپژوهیِ شرقشناسی، مفاهیمِ نوینِ ایران و هویّتِ ایرانی و نیز روایاتِ موجود از تاریخِ ایران را شکل داده است. ایران بهمثابۀ ملّتِ خیالی اثری بحثبرانگیز بوده است که تأثیرِ پیشتازانۀ آن بر عرصۀ مطالعاتِ ایرانی بیشازپیش بر همگان آشکار میگردد.»
افشین متینعسگری، استادِ تاریخ و مطالعاتِ خاورمیانه در دانشگاهِ ایالتیِ کالیفرنیا، لُسآنجلس
«با بهچالش کشیدنِ موجودیّتِ تاریخیِ برساختِ موسوم به «ایران»، کتابِ مصطفی وزیری انتقادیِ جسورانه بوده و ازآنجاییکه نهتنها طیفِ گستردهای از همتایانِ خود بلکه متولّیانِ کارکشتۀ «ایرانشناسی» را برمیآشوبد. همچنین مصّمم، در کُنهِ مبحثِ اصلیِ خود، تخطّیناپذیر است.»
(نشریۀ جامعهشناسیِ معاصر، ج. ۲۳، ش. ۲، ۱۹۹۴ )
حامد الگار، استادِ مطالعاتِ خاورمیانه در دانشگاهِ کالیفرنیا، بِرکلی
«ایران بهمثابۀ ملّتِ خیالی از دکتر وزیری اسطورۀ برساخته و مشتق از اروپا پیرامونِ یک باورشناسیِ نوینِ ملّیگرا را بهطرزِ متقاعدکنندهای آشکار میسازد. برای آنانیکه قصدِ شناختِ تأثیرِ نظریّههای شرقشناسی بر ملّیگراییِ ایرانی را دارند، خواندنِ این اثر یک ضرورت است.»
جفری نَش، دانشیارِ فرهنگ در دانشگاهِ ساندرلند، انگلستان
چکیده کتاب
مبحثِ اصلیِ این کتاب برساختِ زمانپریشِ هویّتِ ایرانی را بهچالش میکشد.با این ادّعاکه تاریخنگاریِ ملّیگرایِ تحتِ نفوذِ شرقشناسانِ اروپایی در قرنِ نوزدهم و بیستم سرانجام با تأثیر گذاشتن بر ادیبان و روشنفکرانِ ملّیگرای ایرانیِ نوین، به اتّخاذِ برساختِ ملّیگرای گستردۀ هویّتِ متناسب با شرایطِ سیاسی و باورشناختیِ ایرانِ نوین منتهی شد. این اثر همچنین بر این استدلال مصر است که به کارگیری کلی لفظِ «ایرانی»، همانطور که دانشپژوهان و ملّیگرایانِ دوآتشه، برای جمعیّتِ چندقومی، چندزبانه و چندفرهنگی در سرزمینِ وسیعِ ایران طیّ دورههای تاریخیِ متمایز، بی پروا استفاده کرده اند، بی اساس است.
فصل های منتخب کتاب
پیوندِ خاندانی و برساختِ هویّت