فلسفه رهایی:

از بودا تا عمر خیام

فرگشتِ انسان از اسطوره‌پردازی تا خردگرایی

مؤلف: مصطفی وزیری … مترجم: حامد علیاری
Mostafa Vaziri translated by Hamed Aliari

 

«نقطه‌قوّتِ فلسفۀ رهایی: از بودا تا عمرخیّام رویکردِ تلفیقی آنست که اندیشۀ غربی و شرقی را به گفت‌وگو می‌کشاند و گواهی‌ست بر بینشِ استثناییِ نویسنده‌اش، ذهنی جهانی و سیاحتی میان‌جهانی. این اثر به‌معنای واقعیِ کلمه اثری بدیع، تفکّربرانگیز و پرشور است.
امیدوارم این اثر برای محقّقان و دانشجویانی که به فلسفه به‌مثابۀ یک رشتۀ عملی و معنادار با قابلیّتِ بالای روشن‌گریِ اذهان علاقه‌مندند و نیز از آثارِ نسبتاً مبهم و سرسری پیرامونِ فلسفه‌های هندی وغیره ناخرسند هستند، جذاب باشد. اثرِ حاضر به‌ویژه برای افرادی که درپیِ اندیشمندانِ شاخصِ عرصۀ اخلاق و معنویّت فراتر از مسیرهای پیموده‌شده هستند، جالب‌توجّه خواهد بود.»


ماری ـ لوئیزا فریک استاد دانشکدۀ فلسفۀ دانشگاهِ اینسبروکِ اتریش

 

 

«مطالعه‌ای جذّاب از کوششِ مردانِ بزرگ در جای‌جایِ جهان جهتِ کاهشِ رنجِ بشری به‌طُرُقی متمایز.»


راج گیتشوار دیپلماتِ سابقِ هندی و سانسکریت‌شناس

 

 

«با توصیفِ عالی و علمیِ خود از پیدایشِ دین و تأثیرِ آن بر تکاملِ آگاهیِ انسان و به دنبالِ آن، ظهورِ فلسفه‌هایی که پایه‌های اندیشۀ دین‌جدا و علمی را بنا نهادند، وزیری خوانندگانِ خود را جذب مباحث ژرف می کند .»


علی رستمی دانشگاهِ استنفورد

 

 

چکیده کتاب

روایتِ انتقادیِ این اثرِ میان‌رشته‌ای دیدگاهی بِکر و دست‌اوّل پیرامونِ رابطۀ درهم‌تنیده میانِ زیست‌شناسی، اسطوره‌شناسی و فلسفه در فرگشت و رشدِ انسان ارائه می‌دهد. در بادیِ امر، با بررسیِ ریشه‌های زیست‌شناختیِ ترس و نیازِ آغازین نسبت‌به دین، حقیقت‌جویی و اسطوره‌پردازی، مفروضِ جسارت‌آمیزِ اثرِ پیشِ‌رو خطّ‌سیرِ اندیشۀ انسان را دنبال می‌کند. درادامه، روایتِ جاری میانِ شماری از آموزه‌های فلسفیِ تک‌رو طیّ سده‌های متمادی از دورانِ پیشابودا تا بودا، از اِپیکور و پیرهون تا لوکرِس و نهایتاً شعرِ تحوّل‌آفرینِ عمرخیّام به‌طرزی ابتکارآمیز پیوند برقرار می‌کند. این فلسفه‌های برخاسته سرمشقی جهتِ رهایی از بندِ اندیشۀ اسطوره‌ای و دینی و اتّخاذِ یک اندیش‌سازۀ تجربه‌گرا و لذّت‌مند به‌شمار می‌روند. سرانجام، با اشارۀ مؤکّد بر جنبشِ فلسفیِ رهایی‌سازِ منتج به روشن‌گریِ اروپایی، این اثر عنوان می‌دارد که آموزه‌های فلسفیِ بررسی‌شده مستعدّ ایجادِ دوّمین روشن‌گری در سطحی وسیع‌تر هستند.

 

 

 

فصل های منتخب کتاب

مبانیِ زیست‌شناختی دین: مدیریّتِ وحشت

انسان: نه یک فرشتۀ مغضوب

فرگشتِ آشفتۀ انسان: جهش و لغزشِ ذهن

سنجه های غریزه‌ایِ دین: ترس، فرمان‌بری و تقلید

الگوی رهاییِ عمرخیّام: پیدایی، خوشی و هیچ

فلسفۀ خودمختاریِ بودا: ده خُرده نیروانا